سلطه شبه استخدامی بجای نظارت(قسمت دوم)

✅️استقلال حرفه‌ای سردفتر، از بنیادی‌ترین ارکان نظام اسناد رسمی در ایران است. قانون دفاتر اسناد رسمی و آیین‌نامه کانون سردفتران، سردفتر را "مأمور رسمی "ولی "غیرکارمند دولت" می‌داند؛ یعنی او در جایگاه نماینده‌ی حاکمیت است اما تابع سلسله‌مراتب اداری نیست.
اعتبار سند رسمی بر پایه‌ی اعتماد عمومی به صداقت، تخصص ،استقلال و بی‌طرفی سردفتر استوار است، نه بر اطاعت اداری به شیوه‌ی سازمانها وادارات دولتی.
منشأ این استقلال همه قوانین دفاتر اسناد رسمی در دوره های مختلف حیات این این نهاد کهن در کشور ماست. قوانینی که به‌جای ایجاد رابطه‌ی استخدامی صدور "ابلاغی شبیه پروانه‌ی فعالیت حرفه‌ای" را برای سردفتر مصوب نموده اند و به‌موجب این ساختار قانونی سردفتر مأمور اجرایی نیست، بلکه صاحب حرفه‌ای عمومی با مسئولیت قانونی و اجتماعی است.

همچنین با انکه در کشور ما منابع تطبیقی اندک‌اند، تجربه‌ی سردفترانی که در سفرهای خارج از کشور با کنجکاوی روند فعالیت دفاتر اسناد رسمی را در قاره ها و کشورهای مختلف دارای نظامهای حقوقی رومی-ژرمنی یا کامن لا بررسی کرده‌اند، یا بررسی‌های تاریخی این نهاد، یک نکته را به‌روشنی نشان می‌دهند: در همه‌جا سردفتر، مأمور رسمی با اعتماد حاکمیتی تعریف شده و فردی است که اگرچه به‌عنوان بازوی حقوقی دولت محسوب میشود اما خارج از ساختار اداری، به اسناد رسمی اعتبار می‌بخشد.
سردفتری که خود مسئول اداره‌ی دفترخانه است، مکلف به حضور مؤثر در محل دفتر می‌باشد، اما تابع ساعت حضور اداری نیست و نخواهد بود و نخواهد شد !!!
زیرا الزام به ثبت اثر انگشت برای کنترل ورود و خروج، این ساختار را فرو می‌ریزد؛ سردفتر را از مقام "صاحب دفتر مستقل" به "کارمند اداری "با حضور اجباری تنزل می‌دهد.

از سوی دیگر، تنظیم سند رسمی، محصول اراده‌ی مستقل سردفتر است و نباید تحت دستور یا نظارت فیزیکی سازمان ثبت انجام شود. کنترل بیومتریک، استقلال اراده را مخدوش و ماهیت حقوقی عمل سردفتر را دچار تزلزل و روان سردفتر را گرفتار تشویش و سرگیجه می نماید
سردفتری که صاحب کارگاه اداری ،مهر رسمی، حساب مستقل ،کارمند،جمعیت هدف و مسئولیت انتظامی خاص است ، نظارت بر کار او باید بر پایه‌ی اعتماد باشد نه اطاعت و کنترل تفتیش گونه.
تحمیل الزام بیومتریک (حضور و غیاب اثر انگشتی)او را از جایگاه "نماینده‌ی حاکمیت" به "تابع کارفرما" فرو می‌کاهد و با شأن حرفه‌ای، فلسفه‌ی وجودی و کرامت شغلی این نهاد در تضاد قرار می‌گیرد.
...ادامه دارد...

سلطه شبه استخدامی بجای نظارت(قسمت اول)

✒️سلطه شبه استخدامی بجای نظارت!(هدایت اله رستگار،سردفتر۷۵قم)

☑️در روزهای اخیر، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور برای حضور و غیاب سردفتران از طریق اثر انگشت، اقدام به اجرای کنترل بیومتریکی در دفاتر اسناد رسمی کرده است.
این اقدام پرسش‌های بنیادین حقوقی را در پی دارد:
آیا چنین الزامی مستند به قانون است؟
آیا سازمان ثبت اختیار دارد سردفتران را مانند کارکنان ادارات دولتی تحت نظارت اداری و فنی قرار دهد؟

پاسخ به این پرسش‌ها، نیازمند بررسی جایگاه قانونی سردفتر، حدود اختیارات سازمان ثبت، و اصول حاکم بر استقلال حرفه‌ای و حریم داده‌های شخصی است.

پرواضح است که سردفتر کارمند دولت نیست، بلکه به نمایندگی از حاکمیت، اسناد رسمی را تنظیم و اعتباربخشی می‌کند.
یعنی رابطه‌ی میان سردفتر و سازمان ثبت، رابطه‌ای نظارتی و حاکمیتی است، نه استخدامی و اداری.

از این رو، الزام سردفتر به حضور و غیاب بیومتریک از طریق اثر انگشت، بدون نص یا تصویب قانونی مشخص، با اصول تفکیک میان نظارت و استخدام در تعارض قرار می‌گیرد.
قوانین تنها بر لزوم حضور سردفتر در محل دفترخانه تأکید دارند، نه بر شیوه‌ی کنترل فنی آن. بنابراین، هرگونه اجبار به ثبت اثر انگشت، بدون مبنای قانونی صریح، اقدامی خلاف اصل تفسیر مضیق قوانین محدودکننده‌ی حقوق اشخاص به‌شمار می‌رود.

ادامه دارد...